Przepisy UE dla robotów humanoidalnych
Kupując lub wdrażając robota humanoidalnego w Polsce, wchodzisz w reżim przepisów UE: rozporządzenia maszynowego, AI Act i norm zharmonizowanych. Poniżej kluczowe regulacje z datami, od których zaczynają obowiązywać.
AI Act (UE) 2024/1689 po zmianach z Digital Omnibus on AI — rozporządzenie (UE) 2026/1744
Dotyczy: Systemy AI w robotach humanoidalnych. Po zmianach maszyny objęte rozporządzeniem 2023/1230 przeniesiono z sekcji A do sekcji B załącznika I AI Act (nowy pkt 21), co oznacza podejście sektorowe: wymagania dla AI wysokiego ryzyka w maszynach będą egzekwowane poprzez rozporządzenie maszynowe.
Numer rozporządzenia zmieniającego potwierdzony w EUR-Lex: Digital Omnibus on AI to rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r., opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE 24 lipca 2026 r., obowiązujące od 27 lipca 2026 r. Zmieniło ono art. 113 AI Act: obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III (art. 6 ust. 2) stosuje się od 2 grudnia 2027 r., a dla systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty regulowane z załącznika I (art. 6 ust. 1) — od 2 sierpnia 2028 r.; obie daty potwierdza oficjalny harmonogram Komisji (AI Act Service Desk). Dla robotów humanoidalnych kluczowe jest przeniesienie maszyn z sekcji A do sekcji B załącznika I AI Act: wymagania dla AI wysokiego ryzyka w maszynach będą wdrażane sektorowo poprzez rozporządzenie maszynowe 2023/1230, do którego Komisja doda odpowiednie wymagania aktami delegowanymi stosowanymi od 2 sierpnia 2028 r. Ogólna data stosowania AI Act (m.in. obowiązki przejrzystości z art. 50) pozostała 2 sierpnia 2026 r., a nowe zakazy oraz termin przejściowy dla oznaczania treści syntetycznych obowiązują od 2 grudnia 2026 r.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2026-07-24 | Publikacja rozporządzenia (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r. (Digital Omnibus on AI) w Dzienniku Urzędowym UE; zmienia ono rozporządzenia (UE) 2024/1689, (UE) 2018/1139 i (UE) 2023/1230 |
| 2026-07-27 | Wejście w życie zmian; od tej daty stosuje się też art. 102-110 AI Act (nowy art. 113 akapit trzeci lit. d) |
| 2026-08-02 | Ogólna data stosowania AI Act bez zmian — m.in. obowiązki przejrzystości (art. 50) i początek egzekwowania przepisów o GPAI, zakazach i przejrzystości |
| 2026-12-02 | Nowe zakazy (m.in. AI generująca niekonsensualne deepfake'y seksualne i CSAM) oraz termin przejściowy z art. 50(2) dla systemów generujących treści syntetyczne wprowadzonych na rynek przed 2.08.2026 |
| 2027-12-02 | Obowiązki dla systemów AI wysokiego ryzyka z załącznika III (art. 6 ust. 2) — rozdział III sekcje 1-3 (zmieniony art. 113 akapit trzeci lit. c pkt (i)) |
| 2028-08-02 | Obowiązki dla systemów AI wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty regulowane z załącznika I (art. 6 ust. 1) — zmieniony art. 113 akapit trzeci lit. c pkt (ii) |
ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 — bezpieczeństwo robotów przemysłowych
Dotyczy: Roboty przemysłowe (część 1: robot jako maszyna nieukończona) oraz aplikacje i cele zrobotyzowane (część 2: integracja, uruchomienie, eksploatacja). Zakres wyklucza roboty usługowe i produkty konsumenckie z dostępem ogółu społeczeństwa — dla humanoidów poza środowiskiem przemysłowym norma nie jest właściwym odniesieniem.
Nowe wydania ISO 10218-1:2025 (wydanie 3) i ISO 10218-2:2025 (wydanie 2) zostały opublikowane w lutym 2025 r. i zastąpiły wycofane wydania z 2011 r. Część 1 określa wymagania bezpieczeństwa dla samego robota przemysłowego traktowanego jako maszyna nieukończona, a część 2 — dla aplikacji przemysłowych i cel zrobotyzowanych, w tym integracji, uruchomienia i eksploatacji. Status na iso.org (stan na 31 sierpnia 2026 r.): obie części opublikowane, etap 60.60. Zakres części 1 wyraźnie wyklucza roboty usługowe, produkty konsumenckie oraz podnoszenie i transport osób, więc dla robotów humanoidalnych norma ma zastosowanie w środowisku przemysłowym, a nie w zastosowaniach z dostępem publicznym.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2025-02 | Publikacja ISO 10218-1:2025 (wydanie 3, 95 stron) — status na iso.org: Published, etap 60.60 |
| 2025-02-05 | Publikacja ISO 10218-2:2025 (wydanie 2, 223 strony) — status na iso.org: Published, etap 60.60; oba wydania z 2011 r. wycofane |
ISO/CD 25785-1 — roboty mobilne o aktywnie kontrolowanej stabilności (projekt)
Dotyczy: Przemysłowe roboty mobilne o aktywnie kontrolowanej stabilności (samobalansujące): dwunożne (w tym humanoidy), czworonożne i balansujące kołowe, z dowolną liczbą ramion, poruszające się po podłożu w środowisku przemysłowym z wykluczonym lub ograniczonym dostępem osób postronnych. Poza zakresem: zastosowania nieprzemysłowe (odesłanie m.in. do ISO 13482), egzoszkielety, roboty sterowane wyłącznie ręcznie i pojazdy drogowe.
ISO 25785-1 pozostaje projektem — na iso.org ma status Under development na etapie 30.60 (Committee Draft, zamknięcie okresu zgłaszania uwag; stan na 31 sierpnia 2026 r.), a data publikacji nie została ogłoszona. Pełny tytuł roboczy to: Robotics — Safety requirements for dynamically stable industrial mobile robots (legged, wheeled, or other forms of locomotion) — Part 1: Robots. Norma obejmie przemysłowe roboty mobilne wymagające aktywnego sterowania dla utrzymania równowagi (mogące utracić stabilność po zaniku zasilania), w tym roboty dwunożne, czworonożne i balansujące kołowe. Część 2, dotycząca integracji aplikacji takich robotów, ma zostać opracowana odrębnie. Do czasu publikacji nie istnieje dedykowana zharmonizowana podstawa normatywna dla bezpieczeństwa dynamicznie stabilnych humanoidów w przemyśle.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2026-08-31 | Status na iso.org na ten dzień: Under development, Committee Draft (ISO/CD 25785-1), etap 30.60 — zamknięcie okresu zgłaszania uwag; wydanie 1; data publikacji nieogłoszona (nieujawnione) |
Oznakowanie CE robota humanoidalnego — obowiązujące akty (stan na 31.08.2026)
Dotyczy: Roboty humanoidalne wprowadzane na rynek UE, w tym w Polsce — jako maszyny z napędem elektrycznym, elektroniką i łącznością radiową. Dokładna lista aktów zależy od konfiguracji (napięcie, ładowarka, moduły radiowe, przeznaczenie).
Na dzień 31 sierpnia 2026 r. robot humanoidalny wprowadzany na rynek w Polsce podlega oznakowaniu CE przede wszystkim na podstawie dyrektywy maszynowej 2006/42/WE (obowiązującej dla maszyn wprowadzanych na rynek do 19 stycznia 2027 r.), dyrektywy kompatybilności elektromagnetycznej EMC 2014/30/UE oraz — przy modułach radiowych Wi-Fi, Bluetooth lub 4G/5G — dyrektywy radiowej RED 2014/53/UE. Cele bezpieczeństwa dyrektywy niskonapięciowej LVD 2014/35/UE stosuje się do maszyn poprzez przepisy maszynowe (ocena zgodności w zakresie ryzyk elektrycznych odbywa się według przepisów maszynowych), a odrębne zastosowanie LVD zależy od napięcia, ładowarki i zakresu produktu. Od 20 stycznia 2027 r. podstawą oceny zgodności maszyn stanie się rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230. Obowiązki przejrzystości AI Act stosuje się od 2 sierpnia 2026 r., natomiast wymagania dla systemów AI wysokiego ryzyka wbudowanych w maszyny zaczną obowiązywać 2 sierpnia 2028 r.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2026-08-31 | Stan obecny: dyrektywa maszynowa 2006/42/WE + dyrektywa EMC 2014/30/UE + dyrektywa RED 2014/53/UE (moduły radiowe Wi-Fi/Bluetooth/4G/5G); cele bezpieczeństwa LVD 2014/35/UE stosowane do maszyn poprzez przepisy maszynowe |
| 2027-01-20 | Rozporządzenie maszynowe 2023/1230 zastępuje dyrektywę 2006/42/WE jako podstawę oceny zgodności maszyn |
| 2028-08-02 | Wymagania AI Act dla systemów AI wysokiego ryzyka wbudowanych w maszyny zaczynają obowiązywać (egzekwowane poprzez rozporządzenie maszynowe po zmianach z rozporządzenia 2026/1744) |
Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230
Dotyczy: Wszystkie maszyny i produkty powiązane wprowadzane na rynek UE od 20.01.2027 r., w tym roboty humanoidalne (jako maszyny lub maszyny nieukończone). Do 19.01.2027 r. obowiązuje jeszcze dyrektywa maszynowa 2006/42/WE.
Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230 stosuje się od 20 stycznia 2027 r. i z tym dniem zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE; pierwotny tekst zawierał datę 14 stycznia 2027 r., którą sprostowano na 20 stycznia 2027 r. Maszyny wprowadzone na rynek UE przed 20 stycznia 2027 r. muszą być zgodne z dotychczasową dyrektywą 2006/42/WE. Najważniejsze zmiany wobec dyrektywy: oprogramowanie realizujące funkcje bezpieczeństwa zostaje objęte definicją elementu bezpieczeństwa, dochodzą obowiązkowe wymagania cyberbezpieczeństwa (ochrona przed naruszeniem integralności maszyny), sztuczna inteligencja i robotyka są po raz pierwszy ujęte jako czynniki ryzyka, zdefiniowano istotną modyfikację maszyny (podmiot modyfikujący przejmuje obowiązki producenta), a instrukcje i deklaracja zgodności UE mogą być dostarczane cyfrowo. Sześć kategorii maszyn wysokiego ryzyka z załącznika I część A wymaga obowiązkowej oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej, bez możliwości samodzielnej deklaracji nawet przy zastosowaniu norm zharmonizowanych. Po zmianach z rozporządzenia (UE) 2026/1744 Komisja ma w drodze aktów delegowanych uzupełnić załącznik III o wymagania dla systemów AI wysokiego ryzyka; akty te stosuje się od 2 sierpnia 2028 r.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2023-06-29 | Publikacja w Dzienniku Urzędowym UE (rozporządzenie z 14 czerwca 2023 r.) |
| 2023-07-19 | Wejście w życie we wszystkich państwach członkowskich |
| 2027-01-20 | Data rozpoczęcia stosowania rozporządzenia i uchylenia dyrektywy maszynowej 2006/42/WE (data 14.01.2027 z pierwotnego tekstu poprawiona sprostowaniem na 20.01.2027 — potwierdza to Komisja Europejska) |
| 2028-08-02 | Akty delegowane Komisji dodające do załącznika III rozporządzenia maszynowego wymagania dla systemów AI wysokiego ryzyka stosuje się od tego dnia (zmiana wprowadzona rozporządzeniem (UE) 2026/1744) |
Dane zweryfikowane: 31.08.2026. To nie jest porada prawna.