Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230
Dotyczy: Wszystkie maszyny i produkty powiązane wprowadzane na rynek UE od 20.01.2027 r., w tym roboty humanoidalne (jako maszyny lub maszyny nieukończone). Do 19.01.2027 r. obowiązuje jeszcze dyrektywa maszynowa 2006/42/WE.
Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230 stosuje się obowiązkowo od 20 stycznia 2027 r. i z tym dniem zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE. Dla kupującego oznacza to, że robot humanoidalny wprowadzany na rynek UE do 19 stycznia 2027 r. musi spełniać jeszcze dyrektywę, a wprowadzany od 20 stycznia 2027 r. — już nowe rozporządzenie (m.in. cyberbezpieczeństwo i AI jako czynnik ryzyka).
Kluczowe daty
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2023-06-29 | Publikacja w Dzienniku Urzędowym UE (rozporządzenie z 14 czerwca 2023 r.) |
| 2023-07-19 | Wejście w życie we wszystkich państwach członkowskich |
| 2027-01-20 | Data rozpoczęcia stosowania rozporządzenia i uchylenia dyrektywy maszynowej 2006/42/WE (data 14.01.2027 z pierwotnego tekstu poprawiona sprostowaniem na 20.01.2027 — potwierdza to Komisja Europejska) |
| 2028-08-02 | Akty delegowane Komisji dodające do załącznika III rozporządzenia maszynowego wymagania dla systemów AI wysokiego ryzyka stosuje się od tego dnia (zmiana wprowadzona rozporządzeniem (UE) 2026/1744) |
Czego dotyczy regulacja
Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230 stosuje się od 20 stycznia 2027 r. i z tym dniem zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE; pierwotny tekst zawierał datę 14 stycznia 2027 r., którą sprostowano na 20 stycznia 2027 r. Maszyny wprowadzone na rynek UE przed 20 stycznia 2027 r. muszą być zgodne z dotychczasową dyrektywą 2006/42/WE. Najważniejsze zmiany wobec dyrektywy: oprogramowanie realizujące funkcje bezpieczeństwa zostaje objęte definicją elementu bezpieczeństwa, dochodzą obowiązkowe wymagania cyberbezpieczeństwa (ochrona przed naruszeniem integralności maszyny), sztuczna inteligencja i robotyka są po raz pierwszy ujęte jako czynniki ryzyka, zdefiniowano istotną modyfikację maszyny (podmiot modyfikujący przejmuje obowiązki producenta), a instrukcje i deklaracja zgodności UE mogą być dostarczane cyfrowo. Sześć kategorii maszyn wysokiego ryzyka z załącznika I część A wymaga obowiązkowej oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej, bez możliwości samodzielnej deklaracji nawet przy zastosowaniu norm zharmonizowanych. Po zmianach z rozporządzenia (UE) 2026/1744 Komisja ma w drodze aktów delegowanych uzupełnić załącznik III o wymagania dla systemów AI wysokiego ryzyka; akty te stosuje się od 2 sierpnia 2028 r.
Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230 — najczęstsze pytania
Od kiedy obowiązuje rozporządzenie maszynowe 2023/1230?
Od 20 stycznia 2027 r. Pierwotny tekst zawierał datę 14 stycznia 2027 r., sprostowaną na 20 stycznia 2027 r. (sprostowanie w Dz.U. UE L 169 z 4 lipca 2023 r.). Do 19 stycznia 2027 r. maszyny wprowadzane na rynek podlegają dyrektywie maszynowej 2006/42/WE.
Czy robot kupiony przed 20 stycznia 2027 r. będzie wymagał ponownej certyfikacji?
Nie. Maszyny wprowadzone na rynek zgodnie z dyrektywą 2006/42/WE przed 20 stycznia 2027 r. mogą pozostawać w obrocie i użytkowaniu (art. 52 rozporządzenia). Uwaga na istotną modyfikację: kto po tej dacie istotnie zmodyfikuje robota (np. przebuduje układ bezpieczeństwa), przejmuje obowiązki producenta wobec zmodyfikowanej maszyny.
Co rozporządzenie maszynowe zmienia w porównaniu z dyrektywą 2006/42/WE?
Najważniejsze zmiany: oprogramowanie realizujące funkcje bezpieczeństwa staje się elementem bezpieczeństwa, dochodzą obowiązkowe wymagania cyberbezpieczeństwa (ochrona integralności maszyny), AI i robotyka są ujęte jako czynniki ryzyka, zdefiniowano istotną modyfikację maszyny, a instrukcje i deklarację zgodności UE można dostarczać cyfrowo.
Czy robot humanoidalny to maszyna wysokiego ryzyka wymagająca jednostki notyfikowanej?
Robot humanoidalny nie jest odrębną kategorią w załączniku I część A. Do części A (obowiązkowa ocena zgodności przez stronę trzecią, bez samodzielnej deklaracji) należą jednak elementy bezpieczeństwa i systemy o samouczącym się zachowaniu realizujące funkcje bezpieczeństwa — humanoid, którego funkcje bezpieczeństwa opierają się na uczeniu maszynowym, wchodzi w ten reżim.
Jak rozporządzenie maszynowe łączy się z AI Act?
Po zmianach z rozporządzenia (UE) 2026/1744 wymagania AI Act dla systemów AI wysokiego ryzyka w maszynach będą egzekwowane sektorowo: Komisja doda je aktami delegowanymi do załącznika III rozporządzenia maszynowego, a akty te stosuje się od 2 sierpnia 2028 r.
Kto odpowiada za zgodność robota importowanego spoza UE?
Podmiot wprowadzający robota na rynek UE — przy samodzielnym imporcie jest to importer. Jeżeli producent spoza UE nie przeprowadził oceny zgodności, obowiązki (dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE, oznakowanie CE) obciążają wprowadzającego — do 19 stycznia 2027 r. według dyrektywy 2006/42/WE, później według rozporządzenia 2023/1230.
Źródła
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1230/oj/eng
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1230/2023-06-29/eng
- https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/mechanical-engineering/machinery_en
- https://www.pilz.com/en-US/support/law-standards-norms/manufacturer-machine-operators/machinery-regulation
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj/eng
- https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32023R1230R(01)
Dane zweryfikowane: 31.08.2026. To nie jest porada prawna.
Pozostałe regulacje
- AI Act (UE) 2024/1689 po zmianach z Digital Omnibus on AI — rozporządzenie (UE) 2026/1744
- ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 — bezpieczeństwo robotów przemysłowych
- ISO/CD 25785-1 — roboty mobilne o aktywnie kontrolowanej stabilności (projekt)
- Oznakowanie CE robota humanoidalnego — obowiązujące akty (stan na 31.08.2026)